Buitenlandse werknemers

Omdat de spoeling onder Nederlandse werknemers dun is, hebben veel Nederlandse scheepvaartondernemers de afgelopen jaren matrozen, stuurmannen etc. uit het buitenland in dienst genomen. Op zich niks mis mee. Door het vrije verkeer binnen de Europese Unie (EU) mag iedereen binnen de EU wonen en werken waar hij/zij maar wil. Een tewerkstellings- en / of verblijfsvergunning is voor werknemers uit de EU gelukkig niet meer nodig.

Wel is er onder werkgevers nog veel onduidelijkheid over de juiste afdracht van belasting en sociale verzekeringen. De juiste afdracht van belasting en premies wordt geregeld door nationale wetgeving, belastingverdragen tussen landen en Europese verordeningen. Dit alleen al maakt het ingewikkelde materie.

Verschillende benadering
Allereerst is van belang dat er onderscheid wordt gemaakt tussen belastingen en sociale verzekeringen. Om het nóg ingewikkelder te maken, worden in Nederland belasting en premie volksverzekeringen in één heffing op het bruto loon van een werknemer ingehouden en door de werkgever afgedragen. Voor de volledigheid hieronder het tarief voor 2015 voor niet AOW-gerechtigden.

Belastbaar inkomen
meer dan
maar niet
meer dan
belasting tarief tarief premie volksverzekeringen totaal tarief heffing over
totaal van
de schijven
- 19.822,00 8,35% 28,15% 36,50% 7.234,00
19.822,00 33.589,00 13,85% 28,15% 42,00% 13.016,00
33.589,00 57.585,00 42,00%   42,00% 23.094,00
57.585,00   52,00%**   52,00%**  


Uit bovenstaande tabel blijkt dat over de eerste en tweede schijf niet alleen 8,35% respectievelijk 13,85% belasting geheven wordt, maar ook 28,15% premie volksverzekeringen.

Nederland heeft met vele landen belastingverdragen afgesloten. Dit zijn afspraken tussen twee landen, dus de inhoud van het verdrag verschilt per land. Gelukkig is er wel een modelverdrag waar de meeste verdragen op gebaseerd zijn. Dat geeft echter niet de zekerheid dat het tussen alle landen op dezelfde manier geregeld is.

Deze belastingverdragen gaan alleen over belasting.
Hierin is dus niets geregeld over sociale verzekeringen en volksverzekeringen. Dit wordt op een andere manier geregeld. Als we het hebben over belastingverdragen, dan gaat het uitdrukkelijk niet over de 28,15% volksverzekeringen.

Belastingplicht
In welk land betaalt de werknemer de inkomstenbelasting? Bijna alle belastingverdragen een specifieke bepaling voor werkzaamheden in dienstbetrekking aan boord van schepen. Er zijn uiteraard twee varianten denkbaar, namelijk belastingheffing in het buitenland (woonland) of in Nederland. De belastingverdragen met België en Duitsland wijzen het land waar de leiding van de onderneming zich bevindt. Indien de werknemer aan boord van een Nederlands schip werkt, zal de plaats van leiding van de onderneming in Nederland liggen. In dat geval is het loon in Nederland belast.
Voor veel Oost-Europese landen geldt een afwijkende bepaling. In de verdragen met o.a. Polen, Tsjechië, Slowakije en Roemenië wordt het woonland als heffingsbevoegd aangewezen. In dat geval is het loon niet in Nederland belast. Wellicht ten overvloede; het gaat hier over belasting en niet over premie volksverzekeringen.

Volksverzekeringen
De vraag welke sociale wetgeving van toepassing is wordt beantwoord door Europese verordeningen. Hierin is geregeld dat het land waar de exploitant van het schip zich bevindt ook het land is waar de sociale premies afgedragen moeten worden. Met de exploitant wordt bedoeld de partij die gebaat is of last heeft van het exploitatieresultaat van het schip. Dat zal in geval van een in Nederland gevestigde binnenvaartondernemer uiteraard Nederland zijn. In dat geval is het loon in Nederland belast voor de premie volksverzekeringen en de premies werknemersverzekeringen.
Omdat het loon in Nederland belast is voor werknemersverzekeringen en volksverzekeringen bouwt de werknemer in Nederland AOW-rechten op. Bovendien is er recht op kinderbijslag.

Samenvatting
Voor o.a. Duitsland en België geldt dat het loon in Nederland belast voor zowel belasting, premie volksverzekeringen en werknemersverzekeringen. Voor werknemers uit o.a. Polen, Tsjechië, Slowakije en Roemenië geldt dat het loon alleen belast is voor premie volksverzekeringen en werknemersverzekeringen. In het belastingverdrag met deze landen wordt het woonland als heffingsbevoegd aangewezen.
De werknemer is zelf verantwoordelijk voor de juiste belastingaangifte in zijn woonland. Van de werkgever kan niet worden verwacht dat deze zich ook verdiept in de belastingwetgeving van het woonland van de werknemer. Het is echter wel verstandig om een buitenlandse werknemer te wijzen op de fiscale gevolgen van werken in Nederland.