Wet aanpak schijncontructies aangenomen

Na de twee kamer heeft nu ook de eerste kamer de Wet Aanpak Schijnconstructies (WAS) aangenomen.

De doelstelling van de wet is het bijdragen aan het voorkomen van oneerlijke concurrentie tussen bedrijven, het versterken van de rechtspositie van de werknemers en aan een beloning voor werknemers, conform wet- en regelgeving. Misbruik van de bereidheid van arbeidskrachten om voor een lager loon te werken van het minimumloon leidt tot oneerlijke concurrentie Deze werknemers zijn vaak niet op de hoogte van de regels die in Nederland gelden mede omdat ze de taal niet voldoende beheersen. Als de arbeid in Nederland wordt verricht, geld de WAS, ongeacht het recht dat van toepassing is op de overeenkomst.

De meeste van de onderstaande onderdelen gaan in op 1 juli 2015, tenzij anders vermeld.
Deze wet houdt in:

  • Uitbreiding van de civiele aansprakelijkheid. Naast de werkgever is ook de opdrachtgever verantwoordelijk voor uitbetaling van het cao-loon. Als een werknemer niet wordt betaald (of onderbetaald) zal hij eerst aankloppen bij zijn werkgever. Blijkt deze onvindbaar of is hij failliet, dan kan hij de claim doorschuiven naar de volgende schakel in de keten te beginnen met de opdrachtgever.
  • Verbod op verrekeningen met of inhouding op het minimumloon (ingangsdatum 1 januari 2016). Het komt voor dat de werkgever de zorgpremie voor de werknemer betaald en deze verrekend met zijn salaris. Dit is niet meer mogelijk. De kans bestaat dat de werknemers de premie niet meer betalen en onverzekerd zijn. Het ministerie onderzoekt of er hiervoor een uitzondering gemaakt moet worden. Ook de kosten voor huisvesting mogen niet meer op het minimumloon worden ingehouden. Een uitzondering geldt voor de verrekening van betaalde voorschotten op het loon.
  • De werkgever is verplicht om het wettelijk minimumloon giraal uit te betalen. Het minimumloon mag dus niet meer contant worden uitbetaald (ingangsdatum 1 januari 2016).
  • Op de loonstrook dienen de onkostenvergoedingen gespecificeerd te worden (ingangsdatum 1 januari 2016). Een onkostenvergoeding is bedoeld om noodzakelijke kosten te dekken die samenhangen met het werk (o.a. reiskosten en verblijfskosten). De onkostenvergoeding is geen onderdeel van het wettelijk minimum loon.
  • De identificatieplicht wordt aangescherpt. De werkgever moet binnen 48 uur nadat een toezichthouder hem hierom heeft verzocht de identiteit van een werknemer vast kunnen stellen.
  • Inspectie SZW gaat de namen van gecontroleerde bedrijven bekend maken die zich niet aan de regels houden en de inspectieresultaten publiceren. De werkgevers-, de werknemers-organisaties en de inspectie zullen informatie uitwisselen als zij vermoeden dat er geen cao loon wordt betaald (naming & shaming).
  • Indien cao onderhandelingen niet tijdig zijn afgerond kan op verzoek van de cao-partijen de duur van de algemeen verbindend verklaring (AVV) van de cao worden verlengd, zodat er geen AVV loze periode kan ontstaan.

Remco Meijnders