Huwelijkse voorwaarden en ernaar handelen

Huwelijkse voorwaarden kun je niet in de la laten liggen en eruit halen als het uitkomt.
Er dient tijdens het huwelijk echt naar gehandeld te worden. In het uiterste geval wordt er anders bij het einde van het huwelijk gedaan alsof er geen huwelijkse voorwaarden waren.
De rechter oordeelde onlangs dat een echtpaar dat altijd had gehandeld alsof zij in gemeenschap van goederen waren gehuwd ook op die manier moest afrekenen. Het echtpaar is 44 jaar geleden gehuwd onder het maken van huwelijkse voorwaarden. In die huwelijkse voorwaarden stond dat alles wat zij zouden bezitten van hen privé blijft en er geen gemeenschap zal ontstaan (koude uitsluiting).

Ze gaan nu scheiden. Bij de beoordeling of huwelijkse voorwaarden één op één moeten worden toegepast, wordt er getoetst aan de maatstaven van redelijkheid en billijkheid.
Hierbij speelt het gedrag van de echtgenoten tijdens het huwelijk een belangrijke rol. In deze zaak was de onderneming van de ene echtgenoot overgaan in de onderneming van de andere echtgenoot en liepen de financiën zakelijk en privé al jaren volledig door elkaar heen. Zij handelden alsof zij in gemeenschap van goederen gehuwd waren.

De rechtbank acht strikte toepassing van de huwelijkse voorwaarden hier onaanvaardbaar. Zeker gezien het feit dat het door beide echtgenoten opgebouwde vermogen dan grotendeels alleen aan de vrouw zou toekomen.
De rechter oordeelt dat de echtgenoten met elkaar moeten verrekenen alsof er een gemeenschap van goederen was.

Zo kan het dus gebeuren dat ondanks dat er huwelijkse voorwaarden waren er toch verrekend moet worden alsof men in gemeenschap van goederen was gehuwd.
Bent u gehuwd onder huwelijkse voorwaarden? Laat dan minimaal één keer in de vijf jaar door een notaris bekijken of deze nog overeenkomen met uw wensen, persoonlijke en financiële omstandigheden en veranderde wetgeving. Dat kan een hoop problemen voorkomen.
De kunst is om emotie het niet te laten winnen van ratio.

Afwijken van huwelijkse voorwaarden
Huwelijkse voorwaarden zouden rekening moeten houden met alle ontwikkelingen die een echtpaar daarna doormaakt. Omdat dat bijna onmogelijk is, bestaat er nog al eens de wens om hetgeen is overeengekomen aan te passen. De rechter heeft uitgemaakt dat deze aanpassing niet mogelijk is zonder tussenkomst van een notaris.

Bij het aangaan van huwelijkse voorwaarden bespreekt een (goede) notaris alle mogelijke ontwikkelingen die een echtpaar door zou kunnen maken. Ontwikkelingen in inkomen, in vermogen, ten aanzien van bedrijf, in gezinssamenstelling en uiteraard de relatie zelf. Dit is een belangrijke rol voor de notaris. Om die reden moet niet alleen het opstellen van huwelijkse voorwaarden, maar ook de wijziging, aanpassing of opheffing daarvan bij notariële akte plaatsvinden.

Het doel van de vereiste tussenkomst van de notaris is daarnaast om te voorkomen dat wijziging van de huwelijkse voorwaarden gebeurt door onkunde en/of feitelijk overwicht van één van de echtgenoten.
De rechter oordeelde onlangs dat een tijdens het huwelijk opgestelde onderhandse overeenkomst tussen echtgenoten, waarin zij hadden vastgelegd dat bij echtscheiding de woning van de vrouw buiten het finale verrekenbeding wordt gehouden, nietig is. Die wijziging dient bij notariële akte te geschieden, zodat partijen zich volledig bewust zijn van het risico en de gevolgen van zo'n afspraak/wijziging.  Voor overeenkomsten in het zicht van echtscheiding kan dit onder omstandigheden overigens anders zijn, maar daar was in dit geval geen sprake van.

Wanneer u méér wilt weten over uw bestaande huwelijkse voorwaarden, het wijzigen daarvan of juist het aangaan van huwelijkse voorwaarden, neemt u dan contact op met uw/een notaris.
Samen met uw boekhouder komt u dan tot evenwichtige besluitvorming.

Wim Onderdelinden