Het levenstestament

De regie zelf in handen houden

Wellicht heeft u weleens nagedacht over wat er gebeurt wanneer u een zwaar ongeluk krijgt, ernstig ziek wordt of gaat dementeren? Wie kan dan uw wensen op medisch gebied kenbaar maken aan de behandelend arts? Wie regelt voor u het beste verzorgingshuis of uitstekende particuliere zorg? Hoe en door wie wordt uw vermogen goed beheerd? U kunt bij uw notaris een ‘levenstestament’ opmaken. In uw levenstestament wijst u één of meerdere personen aan die u onvoorwaardelijk vertrouwt. U geeft aan hen een volmacht om uw wensen op medisch gebied kenbaar te maken en om goede zorg te organiseren. Daarnaast geeft u volmacht om uw vermogen te beheren, waarbij u uitgebreide instructies kunt geven over de wijze waarop dit dient te gebeuren.

Wat is een levenstestament?
Een levenstestament is een document, opgesteld en vastgelegd bij de notaris, waarin u uw wensen en instructies doorgeeft aan de mensen en instanties om u heen voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt waardoor u zelf uw belangen niet meer kunt behartigen. U kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan de situatie dat u door een ongeluk of door ziekte zelf niet meer in staat bent om belangrijke zaken – privé of zakelijk – te regelen. Maar u kunt ook een levenstestament maken als u bepaalde zaken niet zelf meer wilt regelen en het prettiger vindt dat een ander dat voor u doet.

Wat is het verschil met een gewoon testament?
De naam zegt het al: een levenstestament is een testament dat werkt tijdens uw leven terwijl een gewoon testament juist vastlegt wat er ná uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren.
Omdat een gewoon testament pas werkt na overlijden kan een in het testament benoemde executeur of bewindvoerder pas met zijn of haar werkzaamheden beginnen nadat u bent overleden. Veel mensen voelen de behoefte om ook iemand aan te stellen voor de periode voorafgaand aan het overlijden en met een levenstestament kunt u ervoor zorgen dat de gewenste persoon al gedurende uw leven uw zaken kan gaan regelen.

Waar bestaat een levenstestament uit?
Een levenstestament bestaat uit een drietal onderdelen:

  1. één of meer volmachten;
  2. de omschrijving van uw wensen ten aanzien van (medische) verzorging (denkt u daarbij aan zaken als een behandelgebod, een behandelverbod, een euthanasieverklaring, of een donorcodicil);
  3. nuttige informatie voor degene die aan de slag moeten met uw levenstestament meestal in de vorm van bijlagen met overzichten van uw bankrekeningen, (digitale) codes en wachtwoorden, verzekeringen, kunstverzamelingen en dergelijke; of een instructie waar deze overzichten worden bewaard.

Voor wie is een levenstestament van belang?
Het is in de eerste plaats voor uzelf van belang om vast te leggen wat uw wensen en verzoeken zijn in het geval u deze niet (meer) naar voren kunt brengen. Maar het is ook voor iedereen die voor u zorgt of zakelijk met u samenwerkt van belang om te weten wat uw wensen zijn. Dit geldt zowel voor uw (zakelijke) partner, uw kinderen en naaste familie alsook voor zorghulpverleners.

Laat weten wat uw wensen zijn
Vaak weet uw naaste omgeving niet precies wat uw wensen zijn of ontstaat hier verschil van mening over. Het opstellen van een levenstestament voorkomt dat uw naaste omgeving niet op de hoogte is van wat u nu precies wilde. Bedenkt u daarbij dat de keuze om het over te laten aan uw naaste omgeving (bijvoorbeeld uw kinderen) óók een keuze is die kan worden opgenomen in het levenstestament. Mocht uw naaste omgeving wel al op de hoogte zijn van uw wensen dan nog is het nuttig om deze wensen op te nemen in het levenstestament. Voor een heleboel handelingen dient bijvoorbeeld een bewindvoerder toestemming te krijgen van een kantonrechter. Als een bewindvoerder namens u een schenking wil doen dan is de hoofdregel dat hij daarvoor geen toestemming van de kantonrechter krijgt. Dit is anders indien uit uw levenstestament zou blijken dat u er bewust voor heeft gekozen dat er aan bepaalde personen geschonken dient te worden.

Tot slot
Het is natuurlijk verstandig om met uw boekhouder of ander vertrouwenspersoon eerst eens van gedachten te wisselen teneinde er een gevoel bij te krijgen.

Wim Onderdelinden